Spor, yalnızca bir rekabet alanı değil, aynı zamanda aidiyet duygusunu ve ortak sevinçleri paylaşmanın bir yoludur. Ancak bu tutku kontrolsüz hale geldiğinde, sporda şiddet kaçınılmaz bir sorun haline gelir. Sahaların ve tribünlerin birer suç mahalli haline gelmesi ise hem toplum güvenliği hem de sporun değeri açısından ciddi bir tehdittir.

Bu noktada 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun, sporda şiddetin önlenmesi ve adil rekabetin korunması amacıyla kapsamlı bir hukuki çerçeve sunmaktadır.

Peki bu kanun hangi düzenlemeleri içeriyor ve sporda şiddetle mücadelede ne kadar etkili?

Bu yazıda, Kanunun sporda şiddetle mücadelede nasıl bir yol izlediğini inceleyeceğiz.

a) Önleyici, İdari Tedbirler ve Cezai Yaptırımlar Bakımından;

6222 sayılı Kanun’un temel amacı, şiddet ortaya çıktıktan sonra cezalandırmaktan ziyade, şiddetin doğabileceği zemini ortadan kaldırmaktır.

Spor Güvenlik Kurulları, Kanun, vali veya kaymakam başkanlığında ilgili kamu kurumları, federasyonlar ve kulüp temsilcilerinin katılımıyla oluşturulur. Bu kurullar, her müsabaka öncesinde risk analizi yaparak alınacak güvenlik tedbirlerini belirler.

Kulüpler, stadyum güvenliğinin sağlanmasında önemli yükümlülüklere sahiptir. Yeterli özel güvenlik personeli bulundurmak, elektronik bilet sistemini kurmak ve kamera kayıtlarını saklamak bu yükümlülükler arasındadır. Aykırı davranan kulüpler hakkında idari para cezası uygulanabilir.

Kanun, sporda şiddet ve düzensizlik kapsamına giren eylemleri spesifik olarak tanımlayarak bu fiiller için caydırıcı cezalar öngörür.

Şike ve teşvik primi; sporun adil rekabet ilkesini zedeleyen şike ve teşvik primi, hapis ve yüksek miktarda adli para cezaları ile yaptırıma bağlanmıştır. Müsabaka sonucunu etkilemek amacıyla menfaat temin eden kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilebilir. Suçun yönetici gibi kişilerce veya örgütlü işlenmesi, cezayı artırır.

Yasak madde sokmak; spor alanlarına silah, kesici/delici alet, patlayıcı madde, uyuşturucu veya alkollü içecek sokan kişilere 5 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabilir.

Hakaret içeren tezahürat; din, dil, ırk, cinsiyet veya mezhep farkı gözeterek hakaret içeren tezahüratta bulunan kişiler, fiili daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, 1-3 yıl arası hapis cezası alabilir.

Sahaya girmek, yetkisiz şekilde sahaya veya soyunma odalarına giren kişiler 3 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılabilir.

Seyirden yasaklanma, sporda şiddetle mücadelede en etkili araçlardan biri ‘seyirden yasaklanma’ uygulamasıdır. Soruşturma aşamasında dahi uygulanabilen bu tedbir, kişiyi fiziksel olarak suç ortamından uzaklaştırmayı amaçlar. Yasaklı kişiler, takımının maç saatinde en yakın kolluk birimine başvurarak imza vermekle yükümlüdür. Ayrıca yasaklı kişiler seyirden yasaklı olduğu süre boyunca kulüp, federasyon veya taraftar derneklerinde yönetici olamazlar.

b) Kulüplerin, Yöneticilerin ve Medyanın Rolü Bakımından;

Kanun, yalnızca suçu işleyen bireyleri değil. Şiddet ortamının oluşmasına katkıda bulunan tüm paydaşları sorumlu tutar. Kulüpler, güvenlik önlemlerini almadığında veya elektronik sistemleri kurmadığında idari para cezasına çarptırılır. Yöneticiler ve medya mensupları, toplumu kışkırtıcı, nefret veya ayrımcılık içeren açıklamalarda bulunmaları halinde cezai yaptırımlarla karşılaşabilir. Bu düzenleme, şiddetin sadece fiziksel eylemlerden değil, söylemlerden de beslendiğini kabul eder.

Hakem, gözlemci ve temsilciler, görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır. Bu düzenleme, onlara yönelik suçlarda faillerin daha ağır cezalarla yargılanmasını sağlar.

c) Yargılama ve Usul Hükümleri Bakımından;

Kanun kapsamındaki suçlara, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nca görevlendirilen ihtisaslaşmış asliye ceza mahkemeleri bakar. Ceza Muhakemesi Kanununun 135 inci maddesi uyarınca, şike ve teşvik suçu bakımından iletişimin tespiti ve dinlenmesi tedbirleri de uygulanabilir.

Sonuç olarak 6222 sayılı Kanun, sporda şiddetle mücadelede bütüncül bir yaklaşım benimsemiştir. Amaç yalnızca failleri cezalandırmak değil; şiddeti ortaya çıkmadan önlemek, kulüp, yönetici, medya ve taraftar zincirinin tamamını sorumluluk altına almaktır. Ancak şiddetin tamamen ortadan kalkıp sporun özündeki saygı ve barış ortamının sağlanması, yalnızca cezai yaptırımlarla değil; eğitim, bilinçlendirme ve etik spor kültürünün güçlendirilmesiyle mümkündür.

Av. Şefik ZİROĞLU & Stj Av. Ahmet Hakan BÜLBÜL